Een alternatief Sinterklaaslied

Twee jaar geleden schreef ik dit blog en ik zet 'em, enigszins gewijzigd, maar weer neer:

De zwartepietdiscussie laait opnieuw in volle hevigheid op. Toch zijn de intochten en de liedjes grotendeels hetzelfde. Terecht of niet?

PB180005


De strijd voor en tegen Zwarte Piet is een strijd tussen Nederlanders die trots zijn op oerhollandse tradities, en Nederlanders die die als kwetsend ervaren. ‘Al ben ik zwart als roet, ik meen het toch goed,’ is een zin uit het liedje Daar wordt aan de deur geklopt. Een discrimerende zin, vertelde Anousha Nzume (kunstenaar en programmamaker) 13 november 2013 bij Pauw en Witteman.

Tot nu toe heb ik de zwartepietdiscussie overdreven gevonden. Zo’n onschuldige traditie hoef je niet zo serieus te nemen, dacht ik. Het Sinterklaasfeest heeft wel meer kritiek te verduren gehad in de loop van de jaren, en dat is ook allemaal overgewaaid.

Maar voor kinderen is het een heel serieus feest.

Hier wat eigen jeugdherinneringen.
Toen ik op de kleuterschool zat viel Sinterklaas een keer achterover van zijn stoel, met zijn benen in de lucht; het was schokkend, ontluisterend.
En ik herinner me de felheid waarmee kinderen tegen elkaar zeiden: 'Geloof jij nog in Sinterklaas? Ikke niet, hij bestaat helemaal niet!'

Toen ik ouder werd, werd er ernstig gediscussieerd over of je kinderen wel moest opzadelen met het geloof in de goedheiligman. Ook werd gezegd dat het helemaal niet goed is kinderen bang te maken met de roe en de gard. En dat al die zoetigheid helemaal niet gezond is. Tot nu toe hebben Sint en Piet alle kritiek hardnekkig overleefd.

Moet het Sinterklaasfeest ook de racismediscussie overleven? Het feest is de laatste jaren brandpunt geworden van de vraag hoe we omgaan met onze multiculturele samenleving. Het recent verschenen rapport van de Raad van Europa over racisme in Nederland doet je afvragen waarom we zo hardnekkig vasthouden aan oude tradities. Filosoof Theo de Wit spreekt over die hardnekkigheid een hartig woordje in het artikel Oorlogszuchtige tolerantie, waarin hij de kwestie Zwarte Piet als voorbeeld noemt.

Ik denk dat de Sintheiligheid maar eens aangetast moet worden. Want tradities zijn waardevol omdat ze bindend zijn, continuiteit scheppen in een cultuur. Die cultuur is dynamisch, dus ook tradities kunnen best veranderen.

Zwarte Piet is ook maar door iemand verzonnen, vorige eeuw in de tijd dat de strip Sjors en Sjmmie populair was. We zijn helemaal vrij de goedheiligman een waardige zwarte mama te laten zijn en Piet pimpelpaars met gele vlekjes. En met een paar ingrepen kan iedereen tevreden zijn met het vermaledijde liedje, bijvoorbeeld zo:

Daar wordt aan de deur geklopt

Daar wordt aan de deur geklopt, zacht geklopt, hard geklopt
Daar wordt aan de deur geklopt, wie zou dat zijn?

Wees maar gerust mijn kind, we zijn een goede vrind
Al is het maar eens in ‘t jaar, ‘t is geen gevaar

Want het is weer Sinterklaas, Sinterklaas Pieterbaas
‘k Heb hier heel wat moois voor jou, moois in mijn zak
Wil je graag weten wat, o ja dat kan heel rad
Kijk, hier van de Pieterbaas fijn speculaas

Beste Piet, wel bedankt, wel bedankt, wel bedankt
U bent zo/o lief voor mij, nu zal ik vief
Delen met iedereen, overslaan zal ik geen
Sinterklaas en Pieterbaas, tot volgend jaar! 

Philo van de week

Er zijn twee redenen waarom het oog in verwarring kan raken: een overgang van licht naar donker en van donker naar licht. Hetzelfde geldt voor de psyche - Plato

Philo van de week